Gedicht: Ghayath Almadhoun

uit | Ik hier jij daar | Ghayath Almadhoun + Anne Vegter | de gedichten van Almadhoun zijn uit het Arabisch vertaald door Djûke Poppinga | uitgeverij Jurgen Maas | Amsterdam | 2017

Uit een gezamenlijk optreden kan iets bijzonders ontstaan. In april vorig jaar stonden Ghayath Almadhoun en toenmalig Nederlands Dichter des Vaderlands Anne Vegter samen op het podium, twaalf maanden later verschijnt hun gezamenlijke dichtbundel Ik hier jij daar.

> ‘Door zeeën van bloed baggeren wij naar een beter leven.
– Het dolgedraaide intellect is een geliefd onderwerp van de Duitse toneelschrijver en acteur Rainald
Goetz (1954), een auteur die in Duitsland zowel zeer omstreden is als luid bejubeld wordt vanwege zijn onconventionele stukken en publieke optredens. ‘Oorlog’ is een trilogie van drie toneelstukken: ‘Heilige oorlog’, ‘Veldslagen’ en ‘Koliek’. Koliek is op 13 januari 1993 in première gegaan bij Toneelgroep De
Trust in het Trust Theater Amsterdam (later, van 2001-2009 De Theater Compagnie)

> ‘Alleen als raadsel is de mens afdoende verklaard.
Lars Gustafsson (1936-2016) studeerde filosofie, literatuur en sociologie aan de universiteiten van Uppsala en Oxford. Hij publiceerde romans, verhalen, gedichten en essays. In 2005 sprak hij tijdens Poetry International de jaarlijkse Verdediging van de Poëzie uit. In Nederland verscheen eerder in 1999
bij De Bezige Bij, naast De stilte van de wereld voor Bach, de verzamelbundel Een raadselachtige verdwijning.


Wij

Wij die zijn rondgestrooid als granaatscherven, van wie het vlees door de lucht vliegt als regendruppels, aan iedereen in deze beschaafde wereld bieden wij onze oprechte verontschuldigingen aan, mannen, vrouwen en kinderen, omdat we onopzettelijk in hun veilige huizen zijn verschenen, zonder toestemming te vragen. Wij bieden onze excuses aan, omdat we onze afgerukte lichaamsdelen in hun sneeuwwitte geheugen hebben geprent, omdat we het beeld van de normale, complete mens in hun ogen hebben geschonden, omdat we zo schaamteloos waren om plotseling op te duiken in het journaal, op de internetpagina’s en in de kranten: naakt, met alleen ons bloed en onze verkoolde resten. Aan alle ogen die niet rechtstreeks naar onze wonden durven te kijken bieden wij onze excuses aan, uit angst dat ze kippenvel zullen krijgen. We zijn excuses verschuldigd aan iedereen die zijn avondmaal niet meer door zijn keel kon krijgen nadat hij onverwacht was geconfronteerd met onze verse beelden op de televisie. We zijn excuses verschuldigd voor het leed dat we hebben toegebracht aan iedereen die ons in deze toestand heeft gezien: zonder opsmuk en zonder dat er een poging was gedaan om onze resten bijeen te vegen en weer aan elkaar te naaien voordat we op hun schermen verschenen. We zijn ook excuses verschuldigd aan de Israëlische soldaten die de moeite hebben genomen in hun vliegtuigen en tanks op knoppen te drukken, met de bedoeling ons op te blazen. We bieden onze excuses aan voor ons weerzinwekkende uiterlijk, nadat ze hun granaten rechtstreeks op onze kwetsbare hoofden hebben afgevuurd. En voor al die uren die ze nu in psychiatrische klinieken moeten doorbrengen, om weer mens te worden, zoals ze dat waren voor onze transformatie tot afstotelijke lichaamsdelen, die hen achtervolgen wanneer ze proberen te slapen.

 

Wij zijn de dingen die jullie op jullie schermen en in jullie kranten hebben gezien. Als jullie de moeite nemen om de stukjes bij elkaar te leggen, als een puzzel, dan zullen jullie een duidelijk beeld van ons krijgen. Zo duidelijk, dat je niet in staat zult zijn om nog iets te doen.

Ghayath Almadhoun werd in 1979 geboren in het Palestijnse vluchtelingenkamp Yarmouk in Damascus. Sinds 2008 woont hij in Stockholm. In 2014 verscheen zijn lovend besproken dichtbundel Weg van Damascus.

Anne Vegter (1958) woont en werkt in Rotterdam. Van haar hand verschenen onder andere de verhalenbundels Ongekuiste versies en Harries hoofdingang en de dichtbundels Aandelen en obligaties, Spamfighter en Eiland berg gletsjer. Haar werk werd meermaals bekroond.

‘Een dichter moet egoïstisch zijn, moet een eenzame wolf zijn, maar soms ontmoeten eenzame wolven elkaar in de wouden en jagen ze samen. Twee dichters, één boek: niet noodzakelijkerwijs om iets nieuws te bouwen, maar om de muren af te breken die ons tegenhouden wanneer we naar de andere oever willen oversteken. De Steen van Rosetta, die ervoor zorgt dat we het ongelezene lezen.’

– Ghayath Almadhoun

‘Ik hoor Ghayath Almadhoun voor het eerst tijdens een interview met zijn vertaalster Djûke Poppinga. Hij vertelt dat hij Syrië ontvluchtte voor de burgeroorlog uitbrak. Hij vraagt asiel aan in Zweden en schrijft in Stockholm het gedicht ‘Ik kan niet aanwezig zijn’, waarin hij zijn ongemak verwoordt over de afstand tussen hem en de oorlog in zijn thuisland. Mijn situatie, geboren en wonend in een veilig land, is natuurlijk anders. Maar ik voel ook ongemak. De wereld brandt en ik weiger de andere kant op te kijken. Lekker makkelijk met een dak boven mijn hoofd. Vanuit mijn eigen ongemakkelijke gemak schrijf ik gedichten over oorlog. Mijn oorlog is niet zijn oorlog. Ghayath en ik besluiten om samen een dichtbundel te maken; zijn stem, mijn stem, mijn gedichten, zijn gedichten.
Ik hier jij daar gaat over afstand en nabijheid.
Ik hier jij daar gaat over gedeelde gedachten.
Ik hier jij daar gaat over onvergelijkbare ervaringen.
Ik hier jij daar gaat over dilemma’s.
Ik hier jij daar gaat over oorlog.’

– Anne Vegter